BÀI HỌC TỪ LỜI CHÚA
Mc 1:1-8 
Dọn Đường và Sứ Giả Của Chúa


“Trong sách ngôn sứ Isaia có chép rằng: Này Ta sai sứ giả của Ta đi trước mặt Con, người sẽ dọn đường cho Con... Ông Gioan Tẩy Giả đã xuất hiện trong hoang địa, rao giảng kêu gọi người ta chịu phép rửa tỏ lòng sám hối để được ơn tha tội.” (Mc 1:2.4)

Tin Mừng Marco 1:1-8 nói đến vai trò sứ giả của Gioan Tẩy Giả. Ông là sứ giả mà các ngôn sứ thời trước loan báo là sẽ được sai đến để dọn đường cho Đức Chúa. Gioan thực hiện sứ vụ của ông như thế nào? Đó là bài học mà tôi được mời gọi suy niệm và sống.

“Này Ta sai sứ giả của Ta đi trước mặt Con, người sẽ dọn đường cho Con...” (c.2). Nói đến dọn đường, chúng ta có những hình ảnh thực tế xảy ra trong xã hội Việt Nam hiện lên, chẳng hạn như là cảnh sát với xe và còi hú dẹp đường để một “vị quan lớn” nào đó đi qua. Phải chăng đó là hình ảnh dọn đường của sứ giả của Đức Chúa. Không, một kiểu dọn đường đem lại sợ hãi cho dân chúng. Hay hình ảnh của các nhân viên trật tự đô thị đi dẹp đường phố, họ bất thần ập đến với xe máy đi trước xe tải theo sau, thu nhặt tất cả những quang gánh của kẻ buôn gánh bán bưng, những xe máy của khách đang vô ý dừng lại trên lề đường chật hẹp và bị lấn chiếm để mua một món hàng gì đó. Không, một kiểu dọn đường gây phẫn nộ trong lòng dân. Hay hình ảnh của những chiếc xe “múc” (hay xe gạt) theo sau những chiếc xe cảnh sát đi giải tỏa các căn hộ do chưa di dời theo quy hoạch đô thị vì chưa được đền bù thỏa đáng. Không, kiểu dọn đường này tạo ra những oán than nơi dân chúng. Vậy đâu là cách mà sứ giả của Đức Chúa phải dọn đường? Ngôn sứ Isaia loan báo: “Có tiếng người hô trong hoang địa: Hãy dọn sẵn con đường của Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi.” (c.3) Từ những kinh nghiệm thực tế của xã hội, chúng ta cũng nhận ra rằng “dọn đường sửa lối” của Đức Chúa không phải là làm cái gì bên ngoài, mà trước hết, là chỉnh sửa quan niệm sống, chỉnh sửa lối sống của con người. Đó là một lời mời gọi hoán cải. Từ “metanoia” dịch là “hoán cải” hay “sám hối” nghĩa là phải thay đổi quan niệm sống, sửa đổi cách sống, là “cải tà quy chính”, là từ bỏ lối sống xấu trở lại với tính thiện của con người. Hoán cải chỉ thực hiện tốt khi mỗi người biết dành thời gian trong tĩnh lặng và cô tịch.

“Gioan Tẩy Giả xuất hiện trong hoang địa, rao giảng kêu gọi người ta chịu phép rửa tỏ lòng sám hối để được ơn tha tội.” (c.4) Lời Chúa mô tả ông Gioan xuất hiện rao giảng kêu gọi người ta sám hối và làm phép rửa để họ được ơn tha tội. Người sứ giả của Chúa dọn đường bằng việc lên tiếng kêu gọi “sám hối” từ trong hoang địa, một nơi cô tịch và tĩnh lặng, đó là lời mời gọi mỗi người hướng về nội tâm để chuẩn bị lòng mình cho xứng đáng qua việc thú tội đón chờ Đức Chúa đến. Kiểu dọn đường này không giống những kiểu dọn đường mà dân chúng hễ thấy “sứ giả” đến là chạy tán loạn, hay lăn xả vào ăn thua đủ để may ra chiếm giữ lại được cái gì là tài sản của mình. Khi ông Gioan xuất hiện, rao giảng kêu gọi sám hối thì “mọi người từ khắp miền kéo đến với ông”, họ thú tội và để ông làm phép rửa sám hối cho họ.

Hình ảnh của Gioan là mẫu gương về một sứ giả của Chúa cho mỗi Kitô hữu, cho các môn đệ của Chúa Kitô. Sứ giả của Chúa phải là người kêu gọi anh chị em mình dọn lòng mà không gây cho họ sự sợ hãi, sự phẫn nộ hay sự ta thán, Đức Thánh Cha Phanxicô trong bài thường huấn cho các linh mục và tu sĩ tại Bangladesh trong chuyến viếng thăm đã nhắc rằng: những ai có "khuôn mặt chanh chua lạnh như tiền" chắc là họ đang "có tâm trạng lo lắng và trái tim se thắt sầu khổ" nên họ không thể sống chứng tá và loan báo Niềm Vui của Chúa được!"  Sứ giả của Chúa phải là người lên tiếng giúp anh chị em mình nhận biết chính họ, biết hành động để làm một cuộc hoán cải nội tâm nơi chính bản thân họ. Tin Mừng Luca 3:7-14, cho thấy cách rõ ràng hơn cách mà Gioan giúp những kẻ đến với ông biết phải làm gì để dọn đường cho Đức Chúa, đó là mời gọi mọi người hãy sám hối tội lỗi bằng việc ghê sợ tội lỗi; và để sinh hoa trái xứng với việc sám hối thì hãy làm việc bác ái, chia cơm sẻ áo cho người nghèo: “ai có hai áo thì hãy chia cho người không có; ai có gì ăn cũng làm như vậy.” Đó là dạy người ta đừng chèn ép người khác quá đáng trong việc làm ăn buôn bán: “đừng đòi hỏi quá mức ấn định cho các anh.” Đó là nhắc nhở kẻ có sức mạnh hay quyền thế đừng ức hiếp kẻ thấp cổ bé họng, đừng tham nhũng: “chớ hà hiếp ai, cũng đừng tống tiền người ta, hãy an phận với số lương của mình.” 

Thánh Gioan La San đã suy niệm Tin Mừng Mùa Vọng theo thánh Luca và đã rút ra sáu phương thế để dọn đường lối cho Người ngự vào trong tâm hồn: Thứ nhất, ông buộc họ phải ghê sợ tội lỗi, khi quở trách họ là nòi rắn độc (Lc 3:7). Thứ hai, ông giục họ phải lo sợ ngày chung thẩm, khi tuyên bố rằng các tội lỗi của họ lúc đó sẽ bị tra xét kỹ lưỡng và bị xét xử nghiêm ngặt. Ông nói với họ, hãy trốn cơn thịnh nộ của Thiên Chúa giáng xuống (Lc 3:7), bất cứ cây nào không sinh quả tốt đều bị chặt đi và quăng vào lửa (Lc 3:9). Thứ ba, để giúp họ thoát khỏi sự nghiêm khắc của cuộc phán xét này, ông khuyến dụ họ phải sám hối bằng những lời này: Hãy sinh những hoa quả xứng với lòng sám hối (Lc 3:8). Thứ tư, ông muốn họ không được bằng lòng với sự khóc than tội lỗi của họ và tự mãn về điều đó; mà họ còn phải làm việc lành, vì không có việc lành thì những việc sám hối của họ sẽ vô ích; ông cho họ biết điều đó qua những lời này: Bất cứ cây nào không sinh quả tốt đều bị chặt đi và quăng vào lửa (Lc 3:9).  Thứ năm, ông tuyên bố với họ rằng có tổ phụ Abraham là không đủ, và họ không có quyền tự hào về điều này, nếu họ không làm những điều mà Abraham đã làm. Ông nhấn mạnh với họ: các ngươi đừng nói rằng: chúng tôi đã có tổ phụ Abraham (Lc 3:8). Thứ sáu, ông làm cho họ hiểu rằng họ không thể được cứu độ, cho dù họ có làm bất cứ việc lành nào đi nữa, nếu họ không làm tròn bổn phận của mình và thích hợp với hoàn cảnh của họ; chính do điều này mà ông làm cho những người giàu thấy nghĩa vụ phải làm việc bố thí; và ông nói với những người thu thuế đừng đòi hỏi gì quá mức đã ấn định cho họ, và với các binh lính hãy bằng lòng với đồng lương của họ (Lc 3:11.13.14).

Mùa Vọng là thời gian Giáo Hội dùng để mời gọi mỗi người hãy nhìn vào Chúa, nghe Chúa nói qua Lời Chúa áp dụng vào đời sống mình để nhận biết mình có điều gì chưa khớp với “khuôn mẫu” là hình ảnh của Thiên Chúa, đó là bước đầu tiên của dọn đường, giáo lý Giáo Hội gọi là xét mình; rồi là thành tâm thống hối về những “dư thừa” hay “thiếu hụt” khiến cho con người chúng ta chưa “vừa vặn” với khuôn mẫu của Chúa, giáo lý gọi đó là ăn năn tội; sau đó đến với bí tích Hòa Giải để nhận lãnh ân sủng của Thiên Chúa, hầu nhờ ơn Chúa mà chúng ta đủ sức để làm cho đời sống của mình thành một “lối thẳng” để đón Chúa đến, để Người ngự vào.


Lạy Chúa, Lời Chúa đang mời gọi chúng con tự vấn lòng mình: Tôi là loại sứ giả nào? Một sứ giả mà mọi người thấy tôi thì sợ hãi tránh né hay kéo đến để nghe tôi. Tôi dọn đường để cho Chúa đến với mọi người hay dọn đường để cho mọi người thấy tôi mà... sợ hãi, phẫn nộ, ta thán... Xin giúp chúng con biết nhìn vào Gioan Tẩy Giả, theo gương ngài mà mạnh dạn kêu gọi anh chị em mình hãy sám hối “dọn đường cho Chúa đi”; bắt chước Gioan Tẩy Giả sống khiêm tốn trong trang phục cũng như ăn uống tiêu xài, đừng giả tạo, nhưng biết đối diện với chính mình trong suy niệm và cầu nguyện để khiêm tốn nhận ra đâu là điều con phải sửa đổi; bắt chước Gioan Tẩy Giả khiêm tốn giới thiệu Chúa cho người khác và giúp họ hớn hở vui mừng gặp Chúa.

Dọn đường cho Chúa đi... Trở về với Chúa đi...!

Hoa Hạ, FSC