GIOAN LA SAN

THÁNH BỔN MẠNG CỦA CÁC GIÁO VIÊN
 

“Nước Pháp đã nợ Gioan La San, nếu không phải là ý tưởng ban đầu, thì ít nhất là việc thiết lập cơ sở làm việc đầu tiên và một nguyên mẫu của hướng dẫn kỹ thuật thứ cấp. Từ nỗ lực đầu tiên đã xuất hiện một phương pháp giảng dạy mà nếu được khái quát hóa thì có lẽ đã tiến ra cả thế kỷ, đó là tổ chức giáo dục chuyên biệt”.

Báo cáo của Chính phủ gửi Cơ quan Lập pháp năm 1867

Vào năm 1950, Đức Giáo hoàng Piô XII đã đáp lại lời đề nghị rằng các giáo viên trên toàn thế giới nên có một vị thánh bổn mạng của riêng họ, một vị mà cuộc đời và gương sáng của ngài sẽ truyền cảm hứng cho họ trong công việc hằng ngày giữa các trẻ em và giới trẻ, và ngày 15 tháng 5 năm 1950, Đức Giáo hoàng đã công bố cho họ một trong những người tiên phong tuyệt vời nhất trong sự nghiệp giáo dục, đó là Thánh Gioan La San, một người Pháp.

Vào thời buổi mà chỉ có những đứa trẻ có diễm phúc, khi mà cha mẹ chúng có đủ khả năng để chi trả học phí, mới được đến trường, thì ngài đã tạo điều kiện cho các cậu bé, có cha mẹ đang gặp khó khăn, được học những điều cơ bản như học đọc, viết và số học, và được cung cấp một nền giáo dục Kitô tốt. Nhưng hơn thế nữa, ngài thấy việc phải có những giáo viên giỏi là cần thiết như thế nào và ngài đã dành cả cuộc đời mình để huấn luyện cho họ. Khi làm như vậy, ngài đã trở thành cha đẻ của việc đào tạo giáo viên và là đấng sáng lập một Dòng chuyên lo việc giảng huấn, là Dòng Anh Em Trường Kitô, mà ngày nay thường được gọi là Dòng Sư Huynh La San. Ngài không phải là một nhà lý luận hàn lâm mà là một nhà tổ chức có óc thực tế.

Sự dịu dàng và sự nhạy cảm của ngài đến từ sự giáo dục tinh tế mà ngài được hưởng trong bầu không khí ấm cúng của một gia đình yêu thương, đủ khá giả để thoát khỏi những khó khăn của thế kỷ thứ XVII, và mang tính Kitô giáo sâu sắc trong sự hiểu biết về cuộc sống. Cha của ngài là một thẩm phán tại Tòa án Reims; và điều có thể tưởng tượng được, mẹ của ngài thì đầy yêu thương và bận rộn, khi chăm sóc cho bảy đứa con; bà thuộc gia đình Moët, một cái tên gợi nhớ đến những vườn nho và rượu champagne. Họ sống gần Nhà thờ Chính tòa Reims trong một dinh thự có tên là “La Cloche”, nơi may mắn còn tồn tại sau các vụ đánh bom trong chiến tranh.

Ngài có diễm phúc được hưởng một nền giáo dục tốt trong suốt 8 năm học tại “Collège Des Bons Enfants”, có thể dịch là “Trường dành cho các Cậu Ấm” (các bản văn trước đây dịch sát nghĩa tiếng Pháp là Trường Các Trẻ Ngoan), cách nhà một quãng đi bộ ngắn. Vài tháng trước khi rời trường, khi chưa tròn mười sáu tuổi, ngài đã được phong làm Kinh sĩ của Nhà thờ Chính tòa Reims, với một khoản trợ cấp đủ để chi trả cho việc đào tạo chức linh mục của ngài.

Nhiều người có thể ngạc nhiên khi nghe biết Gioan La San được gọi là cha đẻ của ngành đào tạo giáo viên. Trước thời của ngài, và thậm chí từ thời trung cổ, ý tưởng chuẩn bị cho các giáo viên về công việc của họ đã được xem xét. Nhưng đây chỉ đơn giản là những cân nhắc trên bàn giấy, và tất nhiên là chỉ dành cho những học sinh con cái của giới thượng lưu, chứ không phải cho con cái của các bậc cha mẹ thuộc tầng lớp lao động. Chưa có ai thực sự nghĩ đến việc đào tạo giáo viên cho các Trường Tình Thương.

Gioan La San thấy rõ rằng những đứa trẻ đến Trường Tình Thương phải cần có các giáo viên giỏi, nếu không thì toàn bộ mục đích của những trường này sẽ mất đi ý nghĩa của nó. Theo cách thực tế của mình, ngài bắt đầu công việc với các thầy giáo ở Reims. Họ còn chưa có đủ kinh nghiệm như có thể tưởng tượng. Blain, một nhà viết tiểu sử và là bạn của Gioan La San, đã mô tả một số họ như “những người mù chữ, không có học vấn, không có khả năng diễn đạt, không có cách cư xử tốt, không có khả năng trò chuyện cách hòa nhã ...”. Gioan La San thuê một căn nhà cho họ và cho họ ăn uống tại nhà riêng của mình. Ngài lập thời khóa biểu hằng ngày cho họ, cùng nhau cầu nguyện buổi sáng và buổi chiều. Ngài giúp họ tự giáo dục bản thân, dành nhiều thời gian ở với họ, cùng dùng bữa với họ và nâng đỡ họ trong công việc của họ. Họ là những giáo dân, những người của gia đình, quan tâm đến việc tạo dựng sự nghiệp từ nghề dạy học. Sau một năm, Gioan La San mua một căn nhà cho họ và tự mình chuyển đến đó ở. Tại đó, ngài đã đào tạo họ để dạy dỗ cho các trẻ nhỏ. Đó là một trung tâm giảng dạy nội trú. Họ nổi lên như những giáo viên được đào tạo bài bản, được chuẩn bị và có khả năng đối mặt với một lớp học gồm các nam sinh và quản lý chúng một cách có hiệu quả.

Gioan La San thấy rõ rằng những đứa trẻ đến Trường Tình Thương phải cần có các giáo viên giỏi, nếu không thì toàn bộ mục đích của những trường này sẽ mất đi ý nghĩa của nó.

Một số người trong số họ quyết tâm coi việc giáo dục trong các trường học dành cho người nghèo không chỉ là công việc của cuộc đời họ mà còn là sứ mạng của đời họ, và thực hiện nó không phải với tư cách cá nhân mà là một nhóm, như một Cộng đoàn các Sư huynh, với những lời khấn và một tu phục đặc biệt. Từ Cộng đoàn này, một Dòng chuyên lo việc giảng dạy trên toàn thế giới đã được phát triển. Một số người khác thì tự tìm kiếm việc làm. Những người này, Gioan La San viết: “Họ chỉ ở lại một hoặc hai năm cho đến khi được dạy hát, đọc và viết cách kỹ lưỡng. Họ có đầy đủ cơm ăn, chỗ ở và giặt ủi. Sau đó, họ được đưa vào các trường làng trong một thời gian tập sự, và, một khi đã được tuyển dụng, thì họ không còn mối liên hệ nào khác với cộng đoàn ngoài sự tiếp xúc thân thiện. Họ không mặc bất kỳ y phục đặc biệt nào và vì vậy không có sự phân biệt nào giữa họ với những người khác ...”.

Tin tức nhanh chóng lan truyền rằng Gioan La San đã thành lập một trung tâm nơi nam giới được đào tạo thành giáo viên cho các Trường Tình Thương và rằng đã có sẵn một Cộng đoàn các Sư huynh Giảng dạy để cung cấp nhân viên cho họ. Điều thú vị là ý tưởng ngày càng tăng về việc các giáo viên được đào tạo cùng nhau dưới sự hướng dẫn của một người có trách nhiệm và ý tưởng về một số trường học có đội ngũ các thầy giáo dự bị để phục vụ họ. Gần như chắc chắn, họ là nhóm giáo dân tiên khởi được đào tạo đặc biệt để giảng dạy. Việc khai phóng này là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử giáo dục và sự thiết lập này có thể khẳng định mình là cơ sở đào tạo giáo viên đầu tiên trên thế giới. Có hai trường khác do Gioan La San thành lập vài năm sau, cả hai đều ở Paris, một ở giáo xứ Saint-Hippolyte vào năm 1699, và một ở giáo xứ Saint-Denis vào năm 1709. Cả hai đều có trường trực thuộc để các giáo sinh đang được đào tạo có thể thực hành việc giảng dạy dưới sự giám sát. Ở đó, họ học được từ các Sư huynh giàu kinh nghiệm cách quản lý lớp học, giá trị của sự yên tĩnh trong lớp, cách đảm bảo sự dịu dàng, cách dạy các môn cơ bản, cách duy trì kỷ luật mà vẫn giữ được không khí lớp học vui vẻ, cách dạy học sinh đạo giáo của chúng và khuyến khích chúng cầu nguyện, cách khuyến khích chúng cư xử đúng mực và lịch sự. Những lời khuyên giảng dạy này cuối cùng đã được tập hợp lại và xuất bản trong quyển “Conduite des Ecoles”, hay Chỉ nam Học đường.

Quyển “La Conduite des Ecoles” đã và sẽ luôn là một trong những tác phẩm giáo dục kinh điển vĩ đại của mọi thời đại. Vị trí của nó đã được đảm bảo, không chỉ bởi những chủ đề thực tiễn mà nó đề cập, mà bởi vì nó xuất hiện rất sớm, vào năm 1705, khi phong trào Trường Tình Thương mới bắt đầu chiếm được cảm tình và thu hút các nhà hảo tâm. Tiêu đề không dễ dàng dịch sang tiếng Anh. Nó liên quan đến việc điều hành trường học cho nam sinh ở độ tuổi cơ sở, khoảng 6 đến 11 tuổi, nó không liên quan nhiều đến việc điều hành trường học mà liên quan nhiều đến các vấn đề thực tế của lớp học. Tác giả là chính Gioan La San, nhưng ngài là người đầu tiên thừa nhận rằng nội dung của quyển sách được thu thập từ suy nghĩ của các người viết khác và đặc biệt là từ kinh nghiệm của chính các Sư huynh. Ngài viết nó không phải cho công chúng mà cho các Sư huynh đang làm việc chăm chỉ của mình. Ngài đã làm quen hoàn toàn với các hoàn cảnh thực tế của lớp học và các vấn đề nảy sinh trong việc giảng dạy những nam sinh có tài năng và không có tài năng khác nhau. Ngài đưa ra những câu trả lời thực tế cho những vấn đề thực tế vào thời điểm mà các tác giả đương đại trình bày lý thuyết của họ một cách khái quát. Đây là điều làm cho quyển sách trở thành một tác phẩm kinh điển.

Gioan La San đã cống hiến cả cuộc đời của mình để giáo dục các cậu bé thuộc các gia đình nghèo ở Pháp, đồng thời chịu trách nhiệm cá nhân thành lập khoảng 30 trường học cho chúng trên khắp đất nước. Đây là một kỷ lục ấn tượng. Tuy nhiên, mặc dù nhu cầu chung vào thời điểm đó là hướng dẫn cơ bản về việc học đọc, viết, số học và giáo lý, nhưng ngài đã đi xa hơn khi có nhu cầu. Tại Calais và Boulogne, ngài đã thành lập các trường hàng hải để dạy nghề đi biển. Tại Paris, theo yêu cầu của Vua James II của Anh, ngài đã thành lập một trường học dành cho con trai của những người lính Ireland và những người bạn đã theo ông sống lưu vong. Tại Rouen, ngài thành lập một trường nội trú ở giáo xứ Saint-Yon, dành cho con trai của tầng lớp trung lưu đang lên, những người có sự nghiệp tương lai có thể là trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp, và do đó họ cần một hình thức giáo dục thực tế mà các trường học cổ điển không thể cung cấp. Ngoài các môn cơ bản, trường còn dạy hình học, kiến trúc và hội họa. Sau đó một chương trình giảng dạy toàn diện hơn đã phát triển. Năm 1867, Báo cáo của Chính phủ gửi Cơ quan Lập pháp đã đề cập đến trường ở Saint-Yon: “Nước Pháp đã nợ Gioan La San, nếu không phải là ý tưởng ban đầu, thì ít nhất là việc thiết lập cơ sở làm việc đầu tiên và một nguyên mẫu của hướng dẫn kỹ thuật thứ cấp. Từ nỗ lực đầu tiên đã xuất hiện một phương pháp giảng dạy mà nếu được khái quát hóa thì có lẽ đã tiến ra cả thế kỷ, đó là tổ chức giáo dục chuyên biệt”.

Kỷ luật học đường tại ở trường Saint-Yon rất tuyệt vời đến mức các bậc phụ huynh đã tìm cách giải quyết các vấn đề gia đình bằng cách gửi những đứa con trai khó dạy của họ đến nội trú ở đó. Gioan La San đã vượt qua thử thách với sự giám sát chặt chẽ hơn, thậm chí còn sắp xếp cho những cậu bé này dùng bữa cùng với Cộng đoàn. Thành công của ngài đã gây ấn tượng cho Camus de Pontcarré từ Municiplaity, người đã tiếp tục công trình của Gioan La San để làm điều gì đó cho những kẻ phạm pháp. Kết quả là một trung tâm dành cho các thanh niên bị kết án, được ở nội trú và học các môn cơ bản cũng như được tham gia một khóa học thực hành về làm vườn và trồng trọt.

Cái tên Gioan La San tượng trưng cho tất cả những gì là táo bạo, thiết thực và quan tâm trong nền giáo dục Kitô. Danh tiếng của ngài tồn tại vượt thời gian và mang tính quốc tế, sự cống hiến và tính khiêm tốn của ngài được mọi người ca ngợi. Một vị thầy, một người huấn luyện các giáo viên, đấng sáng lập Dòng của các giáo viên, và hiện nay là Thánh Bổn Mạng Toàn Cầu của các Giáo Viên.

 

CẦU NGUYỆN

Lạy Chúa, trong sự quan phòng của Ngài,
Ngài đã chọn Thánh Gioan La San
để giáo dục giới trẻ về đức tin Kitô giáo.
Lạy Chúa, xin hãy ban cho giáo hội ngày nay
những giáo viên sẽ cống hiến hết mình

vì một nền giáo dục nhân bản và Kitô giáo
cho các trẻ em và người trẻ của chúng con.

Lạy Chúa, trong sự quan phòng của Ngài,
Ngài đã chọn Thánh Gioan La San
làm Thánh Bổn mạng của các Giáo viên.
Xin cho những nhà giáo chúng con, được truyền cảm hứng từ vị Thánh Bổn mạng,
hầu sống trọn vẹn trong tình yêu của Ngài,
và cho học sinh của chúng con biết và yêu mến Ngài thật lòng.

 

Sư Huynh Charles Gatt