LỄ THIÊN CHÚA BA NGÔI

Niềm Tin Vào Mầu Nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi
Mà Thánh Phaolô – Vị Tông Đồ Dân Ngoại Tuyên Xưng

 

“Chỉ có một thân thể, một Thần Khí… Chỉ có một Chúa, một niềm tin, một Phép Rửa. Chỉ có một Thiên Chúa, Cha của mọi người, Đấng ngự trên mọi người và trong mọi người” (Ep 4:4-6)

Trong các thư của Thánh Phaolô, nhiều chỗ ngài đã trình bày cho chúng ta thấy niềm tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi của chính ngài cũng như của các giáo đoàn Kitô hữu tiên khởi.

Trong thư gửi tín hữu Ephêso, thánh Phaolô cho thấy “khi đón nhận Phép Rửa với lòng tin, người Kitô hữu được kết hợp với Đức Chúa độc nhất, tức là Đức Giêsu Phục sinh; nhờ Người và nhờ Thánh Thần của Người, người Kitô hữu được liên kết với Thiên Chúa độc nhất”[1]: “Chỉ có một thân thể, một Thần Khí… Chỉ có một Chúa, một niềm tin, một Phép Rửa. Chỉ có một Thiên Chúa, Cha của mọi người, Đấng ngự trên mọi người và trong mọi người” (Ep 4:4-6).

Một cách khác, trong thư thứ nhất gửi tín hữu Corinto, thánh Phaolô cho thấy “có nhiều đặc sủng khác nhau, nhưng chỉ có một Thần Khí. Có nhiều việc phục vụ khác nhau, nhưng chỉ có một Chúa. Có nhiều hoạt động khác nhau, nhưng vẫn chỉ có một Thiên Chúa làm mọi sự trong mọi người”. (1Cr 12:4-6)

Đặc biệt, trong công thức được ghi ở thư thứ hai gửi tín hữu Côrinto: “Cầu chúc anh em được tràn đầy ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, đầy tình thương của Thiên Chúa và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần” (2Cr 13:13). Đây là một công thức tuyên xưng đức tin nhắc đến Thiên Chúa Ba Ngôi cách đặc sắc nhất trong cả bộ Tân Ước, mà có lẽ ngay từ buổi đầu của Giáo Hội được sử dụng trong phụng vụ[2]. Nó không chỉ là một công thức tuyên xưng đức tin mà còn được dùng như là một lời chào chúc của Giáo Hội đối với con cái mình trước mỗi cử hành phụng vụ: “Nguyện xin ân sủng của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần hằng ở cùng tất cả anh chị em”.

Trong niềm tin của thánh Phaolô, Ba Ngôi chỉ là một Thiên Chúa duy nhất, thì Ba Ngôi cũng chỉ có một hoạt động, một công cuộc, một kế hoạch. Tuy nhiên, mỗi Ngôi thực hiện công cuộc chung theo tính cách riêng của mỗi Ngôi. Thánh Phaolô cho thấy “chỉ một Thiên Chúa là Cha tạo thành vạn vật và là cùng đích của chúng ta, và cũng chỉ một Chúa là Đức Giêsu Kitô, nhờ Người mà vạn vật được tạo thành và cũng nhờ Người mà chúng ta tiến về Chúa Cha” (1Cr 8:6), và “Chúa là Thần  Khí” (2Cr 3:17), Ngài là Đấng lôi kéo, hướng dẫn mọi người đến với Chúa Cha trong Chúa Kitô, nhờ Ngài mà chúng ta được làm con Thiên Chúa (Rm 8:14-16t), vì Ngài là nguyên lý sống cho mọi tín hữu (Gl 4:6).

Ngoài ra, trong các thư Phaolô những đoạn nói về Phép Rửa hoặc ân sủng của Phép Rửa như đoạn thư gửi cho ông Titô, ngài viết: “Thiên Chúa, Đấng cứu độ chúng ta… Người đã cứu chúng ta nhờ phép Rửa ban ơn Thánh Thần, để chúng ta được tái sinh và đổi mới. Thiên Chúa đã tuôn đổ tràn đầy ơn Thánh Thần xuống trên chúng ta, nhờ Đức Giêsu Kitô, Đấng cứu độ chúng ta” (Tt 3: 4-6). Trong đoạn trích này cũng như các đoạn trong Ep 4:17 -24; Rm 6:1-11; 8:17-24…, chúng ta không đọc thấy những công thức tuyên xưng Ba Ngôi Thiên Chúa như công thức Rửa tội được ghi lại trong Tin Mừng Mt 28:19: “Hãy đi và làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần”; nhưng thánh Tông đồ chỉ cho thấy ý nghĩa của Bí tích Rửa tội, trong đó, Vị Tông đồ Dân ngoại đề cập đến sự tác động của Ba Ngôi Thiên Chúa đối với người lãnh nhận: Người tín hữu khi dìm mình vào nước Thánh tẩy, Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót đã tuôn đổ đầy tràn ơn Thánh Thần xuống trên chúng ta, nhờ Đức Giêsu Kitô, Đấng cứu độ chúng ta, làm cho chúng ta được đổi mới, được tái sinh, được sống một đời sống mới, được trở nên công chính. Thánh Phaolô cho thấy Thiên Chúa, qua Đức Kitô - hiện thân của lòng nhân hậu và yêu thương của Người, đã cứu chúng ta một cách nhưng không; và qua Thánh Thần, Đấng tiếp nối việc áp dụng ơn cứu chuộc của Đức Kitô bằng cách ban ơn thánh dồi dào cho tín hữu qua Bí tích Rửa tội.

Như vậy, giáo huấn của thánh Phaolô trình bày cho chúng ta, ngay từ buổi đầu sơ khai của Giáo Hội, mầu nhiệm Thiên Chúa được tuyên xưng là Thiên Chúa Ba Ngôi: Cha, Đức Chúa là Con, và Thần Khí là Thánh Thần. Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm tình yêu thể hiện trong các hành động của mỗi Ngôi để thực hiện chương trình cứu độ con người. Thiên Chúa là Cha, đã tạo thành vũ trụ và có sáng kiến cứu chuộc loài người; Chúa Con, Đấng sinh bởi Cha, nhờ Ngài mà vạn vật được tạo thành và đã nhập thể để thực hiện sáng kiến của Cha; Thánh Thần, Đấng ban sự sống, chính Ngài làm cho người ta đón nhận ơn cứu chuộc ấy và đưa họ vào gia đình Thiên Chúa”[3].

Mừng lễ Thiên Chúa Ba Ngôi là dịp để chúng ta, cùng với vị Tông đồ Dân ngoại, cầu xin Thiên Chúa ban cho ta một đức tin đủ để mỗi khi tuyên xưng mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi (làm dấu Thánh Giá, cử hành Phụng vụ) luôn ý thức rằng Thiên Chúa là tình yêu, ai càng yêu thương thì càng đi vào được mầu nhiệm của Thiên Chúa, và chúng ta được mời gọi thể hiện tình yêu dành cho người khác một cách cụ thể qua các hành vi tử tế, tôn trọng, yêu thương, tha thứ. Và cũng trong đức tin ấy, chúng ta hãy dựa vào ân sủng mà, ngang qua các việc phục vụ mỗi ngày, làm cho cả con người (cả linh hồn, tâm trí và thân xác) trở nên một “lời Yêu Mến” trong Danh Thánh Ba Ngôi.

Lạy Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng con tin Chúa toàn năng và đầy tình yêu thương. Khi suy ngắm mầu nhiệm, chúng con càng cảm nghiệm hơn về tình yêu Chúa dành cho loài người chúng con. Xin cho chúng con luôn trung thành tin yêu phụng thờ Chúa. Mỗi người biết sống yêu thương hiệp nhất với nhau trong tình yêu của Chúa. Chính lúc chúng con sống yêu thương là chúng con sống mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Amen.

 

Giuse Lê Văn Phượng, FSC

[1] Nhóm PVCGK, KTTU, 1994, Chú thích m, trang 779

[2] Nhóm PVCGK, KTTƯ, 1994, Chú thích t, trang 738

[3] KTTƯ, PVCGK, 1994, chú thích “h” trang 757