Thánh Basiliô Cả và Thánh Grêgôriô Nazianzênô, Giám Mục, Tiến Sĩ Hội Thánh
Bài Suy Gẫm số 136. Điểm 2: Thánh Basiliô Rất Sốt Mến Trong Lúc Cử Hành Phụng Vụ
Tinh thần đạo đức mà vị thánh đã luyện tập lúc ẩn mình nơi hoang địa, càng thêm rạng rỡ khi ngài trở thành giám mục: trong những dịp cử hành các nghi lễ ở nhà thờ, ngài khơi dậy nơi những người dự khán biết bao là khôn ngoan sốt mến, khiến vị hoàng đế trong lần đến dự, cũng vô cùng cảm kích trước sự nhu mì thinh lặng của hàng giáo sĩ và của toàn thể tín hữu đang hiện diện; họ như các thiên thần tại thế, đang ca hát những lời chúc tụng Thiên Chúa. Hoàng thượng cũng khâm phục mọi người biết gìn giữ trật tự, trong các nghi thức cũng như trong các bài hát thánh vịnh; ông ra về trong sự kinh ngạc, và đã ban những món quà quí giá cho ngôi thánh đường.
Anh Em cũng vậy, bằng sự chuyên cần nguyện gẫm và tĩnh tâm, Anh Em phải có tràn đầy tinh thần mộ đạo, và phải gây tinh thần ấy nơi học sinh của mình, hầu những ai thấy các em, đều phải cảm phục sự ngoan hiền của chúng nơi thánh đường. Trái lại, Anh Em hãy e sợ rằng sự phóng túng của các em sẽ làm cho Thiên Chúa thịnh nộ, và qui trách nhiệm cho Anh Em, lỡ khi Anh Em là cái cớ cho tệ trạng đó, khi chính mình tỏ ra ít nhập định nơi thánh đường, ở những nơi mà Anh Em phải canh phòng cho các em.
Bài Suy Gẫm số 126. Điểm 2: Thánh Grêgôriô Bị Bắt Bớ Vì Niềm Tin Nhiệt Thành
Thánh Grêgôriô được giao trách nhiệm dẫn dắt Giáo hội ở thủ đô Constantinople, nên ngài phải chịu nhiều đau khổ, do nhóm lạc giáo của Ariô hèn hạ bắt bớ ngài bằng nhiều thủ đoạn; họ phao tin ngài là kẻ thờ ngẫu tượng, muốn chủ trương đa thần: cho nên dân chúng muốn ném đá ngài, dẫn ngài ra trước các quan tòa đầy ác cảm, muốn kết án ngài. Tuy nhiên ngài là người bảo vệ đức tin luôn kiên định và không hề lay chuyển, và là người thuyết giảng rất nhiệt tình và thành công, đến nỗi trong ba năm ngụ tại thành phố, ngài đã cải hóa được một số rất đông người lạc giáo. Khi ra đi, ngài đã để lại một thành phố, không những đã tẩy xóa được chủ thuyết Ariô, cùng những lầm lạc gây ô nhiễm ở đó lúc ngài mới đến, mà còn tiêu trừ luôn nạn trụy lạc trước kia rất phổ biến nơi đô thị, như chính ngài đã nhận xét.
Đó là hậu quả thong thường của những cuộc bắt bớ ám hại người làm công tác cứu rỗi các linh hồn. Họ càng chịu đựng những gian khổ trong công việc tông đồ, thì Thiên Chúa càng cho thừa tác vụ của họ gặt hái nhiều sự cải đạo, và họ càng trở nên hiệu nghiệm trong việc cứu vớt các linh hồn.
Vậy Anh Em chớ có ngạc nhiên, nếu điều phiền muộn và sự chống đối chợt đến, trong khi Anh Em triển khai phận vụ; càng gian khổ bao nhiêu, Anh Em càng phải hăng say hoàn thành tốt bấy nhiêu, với niềm tin chắc rằng, vào lúc ấy, Thiên Chúa sẽ tuôn đổ dư đầy phúc lành trên công việc của Anh Em.