TÂM TÌNH CHIA SẺ NHÂN NGÀY HIẾN CHƯƠNG NHÀ GIÁO - Phẩm Chất Chức Nghiệp Nhà Giáo

Kính gửi quý Sư Huynh cùng quý thầy cô giáo.

Nhân ngày Hiến Chương Nhà Giáo, cùng với lời chúc mừng trân trọng và tình cảm quý báu gửi đến quý thầy cô, tôi xin được tản mạn đôi điều về chức nghiệp nhà giáo – một nghề, hơn bao nhiêu nghề nghiệp khác được gọi là thiên chức.

Thưa quý Sư Huynh và quý thầy cô,

Làm người, để khẳng định mình, chúng ta thường ngã về các xu hướng: tìm kiếm vật chất, tìm kiếm danh dự, tìm kiếm vị thế... Vấn đề là tìm ý nghĩa cho cuộc sống của mình. Vì thế mà đi tìm một triết lý sống để làm điểm tựa cho đòn bẩy cuộc sống. Con người luôn sống theo một triết lý; hoặc đời sống của mình bị điều khiển bởi một triết lý. Người không có triết lý sống sẽ như người đẽo cày giữa đường, ai bảo sao tôi làm vậy (ai nói bậy tôi nói theo). Nền giáo dục VN được các nhà giáo dục nhận định là không có triết lý giáo dục...!

Xin được chia sẻ tâm tình tâm sự của một giáo sư của Trường ĐH Y KHOA DASMANIAS...: Tôi có bằng tiến sĩ, là Trưởng khoa Phẫu thuật... Tôi có thể tìm việc làm ở các bệnh viện và dạy các trường lớn khác trong đất nước Philippines này với lương bỗng cao hơn ở đây (nói nhỏ thôi... Lương chưa bằng ½ ở những nơi mời tôi). Nhưng tại sao tôi vẫn chọn phục vụ cho sự nghiệp giáo dục và phục vụ bệnh nhân tại ngôi trường và bệnh viện này; vì nơi đây, (1) với tiền lương của mình tôi đủ sống và trang trải gia đình cùng với sự chung góp của vợ con tôi, (2) ngôi trường này là một ngôi trường danh tiếng về nhiều khía cạnh như nhiều trường lớn khác, nhưng nổi bật là khía cạnh phục vụ người nghèo; nó luôn làm tôi hãnh diện mỗi khi tôi nói về trường hay ai đó nghe biết tôi dạy ở ngôi trường này; và hơn thế nữa (3) tôi nhận thấy rằng, phần thưởng lớn cho tôi không chỉ ở tiền lương, danh tiếng, vị thế chức nghiệp, mà còn là cùng đích (theo triết lý giáo dục) của ngôi trường này, đó là, “những ai dìu dắt người trẻ trong đường khôn ngoan đích thực, thì sẽ nhận được phần thưởng đời đời, họ sẽ sáng láng như những vì sao trên cõi phúc.”

Nơi đây tôi học dạy cho học sinh đat tới sự khôn ngoan theo cách: nghiêm nghị mà không nghiêm khắc, hiền từ mà không nhu nhược, khoan dung mà không dung túng; khi tôi truyền đạt trí thức khoa học cho học sinh sinh viên, thì cũng không quên đào luyện tâm linh, khi dạy các kỹ năng cho học sinh sinh viên, thì cũng không quên giúp chúng rèn luyện đạo đức và lương tri. Dạy cho trẻ thành nhân nghĩa giúp các em trở nên thánh nhân. Và tôi luôn cầu xin rằng, nơi đây, trong môi trường học đường này, ước gì có bao nhiêu học trò được trao phó cho tôi dạy dỗ, ngày sau có bấy nhiêu vị thánh trên trời.[1]

Một danh nhân thế giới phát biểu rằng: “Nhân phẩm một con người còn trọng hơn cả thế giới.” Lời này nói lên được phẩm chất cao quý của chức nghiệp nhà giáo trong việc giáo dục con người trong xã hội. Để có thể làm cho học sinh của chúng ta trở nên những thánh nhân trong xã hội, trở nên những con người phát triển toàn diện về tri thức, đạo đức, có khả năng xây dựng tương quan với người khác trong gia đình, trong lớp học, ngoài xã hội và có khả năng tĩnh lặng trong tâm hồn để phản tĩnh trước các vấn đề đang xảy ra trong cuộc sống.... Đó là những điều tốt lành mà hàng ngày, trong các giờ học quý thầy cô đang cố gắng xây dựng cho học sinh như là những viên đá tảng của tất cả các việc lành mà các em sẽ làm sau này trong đời sống các em; đó là tập quán đạo đức mà quý thầy cô vun trồng cho học sinh được bén rễ sâu trong tim lúc các em còn trên ghế nhà trường để sau này khi đi ra ngoài xã hội, các em ít bị các hành vi hay thói đời hư đốn cản trở đến lương tâm của các em.

Thưa quý Sư Huynh và quý thầy cô,

Một học sinh khi đến trường, triết lý giáo dục mà các nhà giáo dục chân chính đã vạch ra nói với chúng ta rằng: Tâm hồn các em học sinh giống như tờ giấy trắng, các em chưa đủ khả năng để tự mình hiểu thấu dễ dàng các sự khôn ngoan và khó khăn để thực hành các việc tốt lành và hình thành những phấm chất đạo đức, thì với thời gian, với lời dạy bảo, với gương sáng về đời sống của quý thầy cô, chúng ta viết lên trong tâm hồn trẻ những tri thức của nhân loại, những chân lý khôn ngoan, và hướng dẫn các em những thực hành nhân bản giúp các em hướng về sự thật và sự thiện đích thực.[2] Đó chính là điều mà chúng ta, trong tư cách là nhà giáo, đã làm một việc “cao trọng hơn cả thế giới.” Đó chính là phẩm chất của chức nghiệp nhà giáo, đó chính là ý nghĩa của việc làm của chúng ta, đó là phần thưởng đời đời cho các nhà giáo.

Giữa một xã hội đầy những biến động và những trào lưu làm tha hóa con người, chúng ta “đừng ngồi đó mà nguyền rủa bóng tối”, mà hơn lúc nào hết, cần nhận thức được rằng, phẩm giá làm người của học sinh mời gọi chúng ta vượt lên những khó khăn hiện tại để xây dựng tương lai cho con em chúng ta; hơn lúc nào hết, cần các nhà giáo biết cùng chung và liên kết với nhau để lo cho sự nghiệp giáo dục mà chúng ta đang tham gia vào, tại nơi đây, vào thời điểm này. Trên nền triết lý giáo dục ấy, chúng ta sống, chúng ta hành động, và chúng ta sẽ nhận thức được rằng, chúng ta đang thi hành một chức nghiệp với một phẩm giá cao trọng, những dấn thân của chúng ta sẽ nhận được, không chỉ là những lương bỗng, lời khen, mà còn là phần thưởng đời đời, khi học sinh của chúng ta sau này, sẽ là những “thánh nhân” biết nhiệt thành dấn thân phuc vụ con người và quê hương cách vô vị lợi để làm vẻ vang non sông và rạng rỡ dân tộc Việt Nam.

Nguyện xin phúc lành và bình an từ trời cao đổ xuống trên mỗi người và trong gia đình của quý thầy cô.

Ngày 19/11/2020

Sư Huynh Joseph Lê Văn Phượng,

Giám tỉnh