Tỉnh Dòng La San Việt Nam

MỘT THOÁNG NHÌN LẠI
TRƯỜNG LA SAN TABERD 150 NĂM

PHẦN MỘT - NGÔI TRƯỜNG CỦA NHÀ CHUNG
TỪ 1874 - 1890

I/ BUỔI ĐẦU THÀNH LẬP
Vị sáng lập trường Taberd là Linh mục Henri-Marie-Thérèse-Alexandre JUHEL DES ILLES DE KERLAN, lúc bấy giờ Linh mục Kerlan là cha sở coi sóc thánh đường Sài Gòn.

Tên trường Taberd được lấy theo tên của Giám mục Jean-Louis Taberd, Giám mục Tông tòa địa phận Nam Kỳ từ 1830 đến 1840.

Mục đích lập trường là để nuôi dạy các trẻ bị bỏ rơi, trong số đó có nhiều trẻ em lai, tạo cho các em này một vốn kiến thức phổ thông (tiểu học) để các em có thể phục vụ hữu ích cho xã hội.

Ngày 27 tháng ba năm 1877, cha de Kerlan qua đời, Linh mục Joubert được chỉ định làm hiệu trưởng và trường trở thành tài sản của Nhà Chung tức là thuộc tài sản Địa phận, của Giáo Hội.

Vào tháng 2 năm 1883, Linh mục Provost, sau 4 năm làm phụ tá cho cha Joubert, đã trở thành tân hiệu trưởng thay thế cha Joubert được cử đi làm cha sở Mặc Bắc (Trà Vinh).

Tháng 2 năm 1884, Linh mục Provost bị bệnh trở về Pháp, Linh mục Joubert trở về nắm lại quyền điều hành trường Taberd với hai phụ tá là Linh mục Renier và Linh mục Assou.

Ngày 17 tháng hai năm 1887, Linh mục Mossard, cha sở nhà thờ Chợ Đũi, được chỉ định kế nhiệm cha Joubert và nhận nhiệm vụ xây dựng thêm phòng ốc cho trường Taberd. Ngày 24 tháng tám cùng năm (1887), Đức Giám Mục Isidore Colombert Mỹ (1873 – 1895) cử hành nghi thức thánh hiến và ban phép lành cho khu nhà. Cha Mossard tiếp tục xây cất tòa nhà chính ở giữa của trường (dãy nhà ngang ở giữa từ cổng 53 Nguyễn Du nhìn vào).

Vào tháng Giêng năm 1888, trường Taberd có 137 học sinh trong đó có 125 nội trú và 12 ngoại trú.

II/ TRAO TRƯỜNG TABERD CHO CÁC SƯ HUYNH LA SAN

Ngày 19-11-1889 Đức Cha Isidore Colombert đích thân đón tiếp 9 Sư Huynh Lasan từ Pháp qua và trao Dòng La San trách nhiệm điều khiển trường.

Ngày 01-01-1890, Đức Cha Isidore chính thức trao cho các Sư Huynh điều hành trường Taberd (Bảng rao do Đức Cha ký ngày 14-12-1889)

III/ TÌM HIỂU NGUỒN GỐC THỬA ĐẤT TRƯỜNG TABERD

I/ Đất Thống Đốc

Biên Bản đề ngày 17-11-1874 của Phòng Trước Bạ và Cương Thổ thi hành nghị định của Ngài Thống đốc ngày 22-8-1874 đã ghi:

De Kerlan, Henri, linh mục bổn sở được Đức Giám Mục hiệu tòa Salmosate, Đại diện tông tòa cai quản Địa phận Đằng Tây, ủy quyền; và Isaac, Pierre, Alexandre, quyền Trưởng Phòng Trước bạ và Cương thổ hành động theo chỉ thị của Ngài Giám đốc Nội vụ;

Chúng tôi đã hội lại với nhau và cùng xác nhận Phòng Cương thổ trao đất và các tòa nhà của Dinh Thống đốc cũ, nằm tại phố Nationale và Thabert.

Thửa đất như được vẽ trong bản đồ (Đông Bắc 66m50 – Đông Nam 95m50 – Tây Nam 66m50 – Tây Bắc 95m50) được Ngài De Kerlan tuyên bố nhận đất đai và nhà cửa trên đất nhân danh Giáo phận Nam Kỳ.

Các tòa nhà gồm:
1/ Hai nhà phụ nhỏ ở trước tòa nhà chính và dùng làm kho, phòng cho gia nhân – nhà bếp
2/ Tòa nhà A dùng tạm làm nhà cha sở.
3/ Tòa nhà B dùng tạm làm nơi thờ phượng, làm nhà thờ chính tòa cho tới khi xây cất nhà thờ mới
4/ Tòa nhà D, dùng là trường cho con lai.
5/ Hai dãy nhà phụ dùng làm nhà tắm, nhà bếp, sân chơi, nơi xuống hàng

II/ Mua Đất Mở Rộng Trường Taberd

Sau đó thì Trường Taberd cần mở rộng và đã mua thêm hai thửa đất 608 và 607, Tờ Lược giải Bằng Khoán Điền Thổ cho biết như sau:

1/ Tờ Lược giải Bằng Khoán Điền Thổ thửa đất lập trường Taberd số 608 do Phòng Sài Gòn - Gia Định Phủ Toàn Quyền Đông Dương thi hành ngày 26-12-1935, quyển 4, số 4715 xác định:

Thửa đất trường Taberd có diện tích 11.635m2 tọa lạc tại SAIGON-CATINAT số 53 đường Lucien Mossard, là thửa đất trên đó có cất nhiều nhà dành cho ngành giáo dục, có giới hạn - Đông Bắc do đường Paul Blanchy – Đông Nam do đường Lagrandière – Tây Nam do các bất động sản 605 & 604 – Tây Bắc do đường Lucien Mossard.

Thửa đất này của tài sản theo tờ trao đổi ngày 21-8-1883, trước bạ ngày 14-2-2884, tờ 130, ngăn 5, chuyển ghi ngày 14-2-1884; và tờ 163, ngăn 3, chuyển ghi ngày 01-06-1891, quyển 84, số 10 của ông O Connell Jean Louis, theo chứng từ ghi ngày 8-9-1917 trước bạ ngày 11-9-1917, tờ 21, ngăn 1 và chuyển ghi ngày 11-05-1917 quyển 221, số 31.

Phòng Bảo Thủ Điền Thổ công nhận rằng bất động sản này thuộc quyền sở hữu của Hội Truyền Giáo Nước Ngoài (tức là Hội Thừa Sai Paris), 80 đường Richaud, Sài gòn. Văn bản được ký ngày 26-12-1935.

2/ Tờ Lược giải Bằng Khoán Điền Thổ thửa đất lập trường Taberd số 607 do Phòng Sài Gòn - Gia Định Phủ Toàn Quyền Đông Dương thi hành ngày 26-12-1935, quyển 4, số 4714 xác định:

Thửa đất 607 có diện tích 1.949m2, tọa lạc tại Sài gòn – CATINAT số 18 và số 20, đường Lagrandière; có giới hạn – Tây Bắc và Đông Bắc do bất động sản 608. – Đông Bắc do đường Lagrandière – Tây Nam do bất động sản 606 – Tây do bất động sản 605.

Thửa đất này thuộc quyền sở hữu của ông LUYA Jules Ferdinard.

3/ Tờ Lược giải Bằng Khoán Điền Thổ thửa đất lập trường Taberd số 607 do Phòng Sài Gòn - Gia Định Phủ Toàn Quyền Đông Dương thi hành ngày 29-9-1938, quyển 7, số 8346 xác định:

Ông LUYA lúc sinh thời là nghiệp chủ quản lý nhiều bất động sản, ngụ tại Sài Gòn đường Taberd số 6, là chồng của bà Josephine Rose Jeanne, đã kết hôn dưới chế độ phân sản theo ăn tờ hôn khế của họ. Họ có người con trai duy nhất là Henri André LUYA, sinh tại Beaumont de Lomagne, ngày 01-3-1914.

Từ việc ký thác bằng một bản sao chứng thư công tri và bản di chúc tự tay ông LUYA viết ngày 01-12-1919 nộp cho ông Chưởng Khế tại Sài Gòn ngày 12-10-1922 và một bản trích lục giấy khai tử của ông LUYA, di chuyển chủ quyền trao cho ông Henri André LUYA.

4/ Tờ Lược giải Bằng Khoán Điền Thổ thửa đất lập trường Taberd số 607 do Phòng Sài Gòn - Gia Định Phủ Toàn Quyền Đông Dương thi hành ngày 5-10-1938, sổ ký thác. Ông Henri André LUYA có nhượng lại, với tính cách bán đứt đoạn cho Hội Truyền Giáo Nước Ngoài – Pháp (tức Hội Thừa Sai Paris Pháp) tại Nam Kỳ, Hội do Đức Giám Mục DUMORTIER, Giám mục Khâm Mạng Tòa Thánh thuộc Sài Gòn ngụ tại Sài Gòn toàn quyền sở hữu bất động sản đăng bộ vào sổ Điền Thổ Sài Gòn – CATINAT dưới số 607.