MỘT THOÁNG NHÌN LẠI 
TRƯỜNG LA SAN TABERD 150 NĂM

PHẦN TÁM: TABERD VẺ HÀO HÙNG VÀ ĐỐI DIỆN VỚI BÃO TỐ
(1960 – 1975)

 

HỌC TẬP
Năm học 1960 – 1961 và 1961-1962 và 1962-1963 có chương trinh Việt gồm Ban Tiểu học (lớp Tư đến lớp nhất). Ban Trung học gồm 3 lớp Đệ Thất, 2 lớp đệ ngũ, 2 lớp đệ tứ, 2 lớp đệ tam (A&B), hai lớp đệ nhị (A&B) và đệ nhất AB.

Kết quả….

Năm 1964-1965, SƯ HUYNH FÉLICIEN làm Hiệu trưởng,

1964 - 1965 một năm đã qua ! Một năm đầy biến cố chồng chất trên giải đất thân yêu của chúng ta: Nào những xáo trộn trên chính trường xã hội dồn dập kế tiếp nhau một cách đột ngột, không phù hợp với bản sắc dân tộc ta. Nào các trận cuồng phong bão lụt khủng khiếp chưa từng thấy làm cho đất nước đã điêu đứng lại càng thêm sầu thảm. Một cách kín đáo hơn, nhưng cũng không kém phần tai hại, sự khinh miệt những giá trị cổ truyền, làm lung lạc các tâm hồn, làm cho họ nghi kỵ, ngờ vực lẫn nhau...

Nằm ngay trung tâm thủ đô, trường Taberd dĩ nhiên không thể tránh được những hậu quả của những cơn bão táp đó đang đổ dồn trên đất nước. Nhưng phải công nhận rằng phần đông các học sinh Taberd vẫn vững lòng tiếp tục việc học hành mắc dầu có những biến chuyển ngả nghiêng trong giới học đường ... Những người điều khiển con tàu không được bỏ lỏng tay lái giữa cơn bão táp. Trái lại, bão táp càng mãnh liệt, người thủy thủ lại càng phải vững tay lái, mắt luôn theo dõi kim địa bàn, cố gắng cứu thoát con tàu, bảo tồn hàng hóa và đưa tàu về tới bến. Đời người cũng có bến phải đạt tới nơi. Nó cũng có những giá trị vĩnh viễn cần phải được bảo tồn ... Đời sống ta chỉ có giá trị nếu ta biết sống theo một lý tưởng: LÝ TƯỞNG GIA ĐÌNH, TỔ QUỐC, THIÊN CHÚA. (Trích Lời Huynh Trưởng – Sư Huynh Félicien).

Năm 1968-1969

Tôi chỉ nhắc lại kết quả tốt đẹp trong các kỳ thi cuối niên khóa 67-68; những giải thưởng hội họa đã đạt được trong kỳ thi đua tranh vẽ thiếu nhi toàn quốc;những thành tích của các lực sĩ và cầu thủ trên sân Cộng Hòa, tại sân trường hay trên sân các trường bạn tại Thủ Đức, Mỹ Tho, Đà Lạt ... Chúng ta cũng không quên những tác phẩm của các bạn nhiếp ảnh và điện tử sau thời gian học tập tương đối ngắn ngủi, những tạp chí, bích báo của cộng lực toàn trường. Và chắc các bạn còn ghi nhớ những kỷ niệm vui vẻ, êm đềm khi chúng ta tụ họp để khai giảng niên khóa, hay để đón chào chúa Xuân trong dịp Tết Nguyên Đán...

CỘNG ĐOÀN LA SAN
Ngày 06/12/1969, kỷ niệm TÁM MƯƠI NĂM ngày thành lập Cộng đoàn La San Taberd Sàigòn (1890 - 1969), Thủ tướng Trần Văn Hương đã nhân danh chính phủ Việt Nam Cộng Hòa vinh tặng 20 huy chương cho 18 Sư Huynh và 02 Giáo sư thuộc Cộng Đồng Giáo Dục Lasan Việt Nam (gồm 10 Chương Mỹ Bội tinh và 10 Giáo Dục Bội tinh).

Buổi lễ gắn huy chương tổ chức tuy đơn giản nhưng vô cùng long trọng tại khuôn viên danh dự của nhà trường. Về phía phái đoàn chính phủ, ngoài Thủ tướng còn có một số nhân vật cao cấp tháp tùng, như Giáo sư Quốc vụ khanh Vũ Quốc Thúc, ông Thứ trưởng Giáo Dục và Thanh Niên Lê Minh Liên. Về hàng giáo phẩm, ngoài Đức Khâm Sứ Tòa Thánh Angelo Palmas còn có sự hiện diện của Đức Tổng Giám mục Nguyễn Văn Bình, Đức Giám mục Phụ tá Trần Thanh Khâm và một số đông Linh mục, Tu sĩ đại diện các Dòng và cơ sở Giáo Dục của Giáo Hội. Luật sư Nguyễn Văn Huyền cũng có mặt trong dịp này với tư cách là chủ tịch Thượng Nghị Viện V.N.C.H - nhân vật số ba của chế độ đồng thời cũng là một cựu học sinh Taberd, đương kim chủ tịch Hội Ái Hữu cựu học viên Taberd.

CÁC SỰ KIỆN…

Ngày 1 tháng 11 năm 1966, khi các Sư Huynh trường Taberd đang tụ họp dâng Thánh lễ Các thánh Nam Nữ thì bị một quả đạn rơi xuống trên nóc nhà nguyện. Sư Huynh Patrice Ngân qua đời tại chỗ; Sư Huynh Romuald, Sư Huynh Urbain Lựu, Sư Huynh Jean và 4 Sư Huynh khác bị thương.

Ngày 7 tháng 12 năm 1966, Tỉnh Dòng mừng đệ nhất bách chu niên các Sư Huynh hiện diện và phục vụ giáo dục tại Việt Nam. Sự kiện hết sức trọng đại được trao cho trường Taberd tổ chức. Lễ kỷ niệm có sự hiện diện của Sư Huynh Tổng phụ quyền và các Sư Huynh đại diện các Tỉnh Dòng khác đến từ Ceylan, Mã Lai, Thái Lan, Phi luật Tân, Hồng Kông, Nhật bản.

Ngày hôm sau, diễn ra lễ khánh thành bảng tưởng niệm đặt ở hai cột tại mặt tiền của tòa nhà trung tâm do ông Đặng Văn Quang, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Xây dựng, cũng là cựu học sinh Taberd, chủ tọa. Sau buổi lễ Sư Huynh Giám tỉnh nhân danh Dòng trao chứng thư công nhận ông là ân nhân của La San về những đóng góp lớn lao của ông trong việc hiến tặng đất và mời các Sư Huynh đến mở Trường Kỹ thuật và Văn hóa tại Cần Thơ.

Chúa Nhật, 11/12/1966, Đại hội các trường Công giáo tại Sài Gòn và vùng phụ cận. tổ chức tại sân ận động Hoa Lư được trang hoàng với cờ xí rợp trời với sự tham gia của hơn 15.000 người… Thánh lễ đồng tế được Đức Tổng Giám mục Sài gòn chủ sự cùng các Đức Giám mục và nhiều Linh mục. Sau thánh lễ, Bác sĩ Nguyễn văn Thọ - Bộ trưởng Giáo dục Văn hóa, nhân danh chính phủ trao tặng cho Sư Huynh Giám tỉnh Dòng La San huy chương quốc gia để bày tỏ sự nể phục và biết ơn về sự đóng góp cho nền giáo dục quốc gia của Dòng La San. Tiếp theo là lễ trao các cúp thể thao cho các đội vô địch thể thao trong các cuộc tranh tài giải Đệ Nhất Bách Chu Niên Dòng La San hiện diện và phục vụ giáo dục tại Việt Nam.

Biến cố Mậu Thân

Năm 1968 là một năm được đánh dấu bằng những biến cố trọng đại làm thay đổi cục diện về chính trị và quân sự trên đất nước Việt Nam… Thầy trò trường Taberd cố gắng tiếp tục nhiệm vụ giáo dục của mình trong khi vẫn tìm cách thích nghi để đáp ứng những đòi hỏi mới của đất nước đang diễn ra những cuộc tranh đấu chính trị và các cuộc chiến nổ ra nhiều nơi trên quê hương đất nước.

Cuộc tấn công Tết Mậu Thân tạo nên một giao tranh khốc liệt tại Sài Gòn và nhiều nơi trên miền Nam Việt Nam, cuộc giao tranh đã làm cho 14.300 dân thường thiệt mạng, 24.000 người khác bị thương, 72.000 ngôi nhà bị thiêu rụi, 627.000 người chạy lánh nạn. Thời điểm này, trường Taberd đã ngưng hoạt động học tập, để mở cửa đón tiếp người dân từ Mai Thôn - Thanh Đa, Hàng Xanh, Thị Nghè đến lánh nạn. COMITA thành lập một Ủy ban Tương trợ. tự nguyện lo tiếp tế về gạo, nước mắm, bánh mì, thuốc men … cho những lánh nạn. COMITA liên hệ với các bác sĩ và y tá để tổ chức những khoá học về phương pháp cứu cấp dành cho các Sư Huynh và thiện nguyện viên La San để giúp đỡ cho người dân trong lúc chiến cuộc xảy ra. Một số các Sư Huynh và học sinh trường Taberd còn tình nguyện đi phục vụ các nạn nhân chiến cuộc tại Huế và Mỹ Tho. Hoạt động học tập trường ngưng cho đến khi tình hình tạm ổn định thì hoạt động lại vào tháng Tư – 1968.

Nhưng chỉ một tháng sau, Sài Gòn lại nếm mùi bom đạn. Chiến cuộc nổ ra, một lần nữa trường Taberd phải cho học sinh nghỉ học để trở thành trung tâm đón tiếp dân chúng vào lánh nạn và cứu trợ dân thường… 

Ngày 03/06/1968, một quả đạn pháo rơi trúng nhà cơm và thư viện của trường Taberd… thiệt hại về tài sản rất nhiều, nhưng đau buồn nhất cho các Sư Huynh trường Taberd là hai vợ chồng ông gác cổng bị trúng mảnh đạn và cả hai đều qua đời dù được cấp cứu ở bệnh viện Grand, để lại một cháu gái mồ côi. Trước tinh hình bất ổn, Ban giám đốc buộc lòng phải cho nghỉ hè sớm (ngày 13/06/1968), chỉ giữ lại các lớp sắp sửa phải dự thi (lớp đệ nhị và đệ nhất) để ôn luyện cho các học sinh.

Về "nhân sự" của Tỉnh dòng Saigon tính đến ngày 30 tháng 4 năm 1975:

- 314 Sư Huynh
- 49 Kinh sinh
- 24 Tập sinh
- 25 Thỉnh sinh
- 128 Chuẩn sinh
- 155 Đệ tử nội trú
- 70 Đệ tử ngoại trú

CÁC SỰ KIỆN…

Tổng Quyền Nicet Joseph là vị tổng quyền đầu tiên viếng thăm Việt Nam vào năm 1962.

Ngày 29/10/1968, Taberd tổ chức một Thánh lễ trọng thể tạ ơn Thiên Chúa và kỷ niệm năm thứ nhất ngày vị Thánh Bénilde – một Sư Huynh khiêm nhường, tận tụy đã được Giáo Hội phong Hiển Thánh tại Đền Thánh Phêrô La Mã (29/10/1967). 

Thánh Sư Huynh Bernilde là niềm vinh dự lớn lao cho thiên chức giáo dục". Hầu hết các trường Công giáo tại Thủ đô và vùng phụ cận đều cử phái đoàn đến tham dự. Trường Taberd còn vinh dự tiếp đón phái đoàn của trường Đồng Công Thủ Đức, Lê Bảo Tịnh, Nguyễn Bá Tòng, Saint Paul, Mac-ty-nho, Sao Mai, Minh Viễn, Thiên Phước, Thủ Thiêm, Providence ... Sau Thánh Lễ, quan khách và phái đoàn các trường bạn được mời vào khán đài sân trong để dự khán cuộc tranh tài thể thao. Hào hứng và sôi nổi hơn cả là trận thư hùng giữa hai đội bóng rổ Đồng Minh Hoa Kỳ và học sinh Taberd.

Ngày 04/2/1970. Sư Huynh Tổng Quyền Charles-Henry trên đường đi kinh lý Úc châu đã dừng chân tại Việt Nam 18 tiếng đồng hồ và trong thời gian đó đã thăm viếng trường Taberd.

 

Sư Huynh Joseph Lê Văn Phượng
cập nhật thông tin và hình ảnh theo Văn khố của Tỉnh Dòng 
và từ các trang web của Cựu Học Sinh La San